जापान छोड्दा पेन्सन फिर्ता लिने तरिका — एकमुष्ट फिर्ता (दात्ताइ इचिजिकिन) पूर्ण गाइड
यो पैसा, छोडिदिए हरायो
जापानमा काम गर्दा तिरेको कोसेइ नेन्किन·कोकुमिन नेन्किन को शुल्क — जापान छोडे खेर गयो भनी सोच्ने धेरै छन्। होइन। बाहिरिएको २ वर्षभित्र आवेदन गरे बढीमा ५ वर्ष (६० महिना) को रकम फिर्ता पाइन्छ। यही हो दात्ताइ इचिजिकिन (एकमुष्ट फिर्ता) व्यवस्था। ५ वर्ष काम गरेको कर्मचारीका लागि सामान्यतया लाखौँ येनको रकम हुन्छ।
पाउने सर्तहरू
- जापानी नागरिक नभएको
- पेन्सन तिरेको अवधि ६ महिना वा बढी
- जापानमा ठेगाना नभएको (सर्ने सूचना बुझाएर बाहिरिएको)
- बाहिरिएको मितिले २ वर्षभित्र आवेदन — म्याद छ
- अपाङ्गता पेन्सन आदि नलिएको
- जम्मा अवधि १० वर्षभन्दा कम (१० वर्ष+ भए वृद्ध पेन्सन पाउने भएकाले यो व्यवस्था लागू हुँदैन)
कति पाइन्छ?
कोकुमिन नेन्किन: अन्तिम वर्षको शुल्क × १/२ × महिना संख्याको गुणांक (६~६०)। कर काटिँदैन।
कोसेइ नेन्किन: औसत मानक पारिश्रमिक × १८.३% × १/२ × गुणांक। पूरा ५ वर्ष भए करिब औसत तलबको ५.५ महिना बराबर। तर भुक्तानी हुँदा २०.४२% स्रोतमै कट्टा हुन्छ — तर यो करको ठूलो हिस्सा फिर्ता पाइन्छ। (अर्को खण्ड)
कसैले नभन्ने दोस्रो चरण: कट्टा भएको २०.४२% फिर्ता
एकमुष्ट फिर्तालाई कर कानुनले "अवकाश आय" मान्छ। अवकाश आयमा सेवा वर्ष × ४ लाख येन को छुट हुने भएकाले अधिकांश अवस्थामा वास्तविक कर शून्यनजिक हुन्छ र कट्टा भएको २०.४२% को ठूलो हिस्सा फिर्ता योग्य हुन्छ।
प्रक्रिया: ① बाहिरिनुअघि कर कार्यालयमा कर प्रबन्धक (नोजेइ कान्रिनिन) को सूचना (जापानमा रहेका चिनजान·विशेषज्ञ तोक्ने) ② रकम पाएपछि कर प्रबन्धकले "अवकाश आय छनोट कर" को अन्तिम विवरण बुझाउने ③ फिर्ता रकम प्राप्ति। जिम्मा दिने मान्छे नभए सशुल्क सेवाहरू पनि छन्।
नेपाली नागरिकका लागि: फिर्ता लिनु नै लगभग एकमात्र उपाय
नेपाल र जापानबीच सामाजिक सुरक्षा सम्झौता छैन। अर्थात् जापानमा तिरेको अवधिलाई नेपालको कुनै योजनासँग जोड्न मिल्दैन — एकमुष्ट फिर्ता नै व्यवहारतः एकमात्र रकम फिर्ताको बाटो हो। त्यसैले स्थायी रूपमा स्वदेश फर्कने भए लगभग सधैँ आवेदन गर्नु उचित हुन्छ।
| राष्ट्रियता | जापानसँगको सम्झौता | एकमुष्ट फिर्ताको निर्णय |
|---|---|---|
| नेपाल | सम्झौता छैन | व्यवहारतः एकमात्र फिर्ताको उपाय |
| भियतनाम·इन्डोनेसिया·म्यानमार | छैन | उस्तै |
| कोरिया·चीन | छ, अवधि जोड्ने व्यवस्था छैन | १० वर्षमुनि भए लिनु प्रायः फाइदाजनक |
| फिलिपिन्स·ब्राजिल·अमेरिका | छ, अवधि जोडिन्छ | ⚠️ लिए जोडिने अवधि हराउँछ — तुलना गरेर मात्र |
आवेदन विधिको सार
- बाहिरिनुअघि: सर्ने सूचना (जुमिन्ह्योबाट हट्ने) + कर प्रबन्धकको सूचना (कर फिर्तासम्म लिने भए)
- बाहिरिएपछि: जापान पेन्सन सेवामा आवेदन फारम बुझाउने। संलग्न कागजात ४ प्रकार — ① राहदानीको प्रतिलिपि (नाम·जन्ममिति·राष्ट्रियता·हस्ताक्षर·बसोबास योग्यताको पृष्ठ) ② जापानमा ठेगाना नभएको पुष्टि गर्ने कागजात (बाहिरिनुअघि सर्ने सूचना बुझाएको भए सिद्धान्ततः अनावश्यक। तर २०१२ जुलाईअघिदेखि सहभागी भएकाले जुमिन्ह्यो हटाइएको अभिलेख आदि चाहिन सक्छ) ③ रकम प्राप्त गर्ने खाता पुष्टि गर्ने कागजात (बैंक·शाखा·खाता नम्बर·आफ्नै नाम — नेपालको खाता पनि मिल्छ) ④ आधारभूत पेन्सन नम्बर पुष्टि गर्ने कागजात (पेन्सन पुस्तिका वा नम्बर सूचना)
- कागजात पूरा भए दर्ता भएको करिब ४ महिनापछि तोकिएको खातामा रकम आउँछ (पेन्सन सेवाको आधिकारिक मापदण्ड)
- कर प्रबन्धकमार्फत अन्तिम विवरण बुझाई कट्टा भएको कर फिर्ता
पाएको पैसा, विनिमय दर हेरेर मात्र पठाउनुहोस्
एकमुष्ट फिर्ता येनमा भुक्तानी हुन्छ। नेपाल पठाउँदा विनिमय दर र पठाउने शुल्क तुलना गरेर समय·माध्यम छान्नुहोस्। Japanizen क्याल्कुलेटरको विनिमय दर प्रदर्शनबाट हालको दर हेर्न सकिन्छ।