Lấy lại tiền lương hưu khi rời Nhật — Hướng dẫn đầy đủ về dattai ichijikin
Để yên khoản tiền này là mất
Tiền bảo hiểm kosei nenkin·kokumin nenkin bạn đã đóng khi làm việc ở Nhật — nhiều người nghĩ rời Nhật là mất trắng. Không phải vậy. Yêu cầu trong vòng 2 năm sau khi xuất cảnh, bạn có thể nhận lại tối đa 5 năm (60 tháng) tiền đóng. Đây là chế độ dattai ichijikin (tiền lãnh một lần khi rời khỏi). Người làm việc 5 năm thường nhận được từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu yên.
Điều kiện nhận
- Không mang quốc tịch Nhật
- Thời gian đóng lương hưu từ 6 tháng trở lên
- Không còn địa chỉ tại Nhật (nộp khai báo chuyển đi rồi xuất cảnh)
- Yêu cầu trong vòng 2 năm kể từ ngày xuất cảnh — có thời hiệu
- Chưa từng nhận lương hưu khuyết tật v.v.
- Thời gian tham gia dưới 10 năm (từ 10 năm trở lên thì thuộc diện lương hưu tuổi già, không áp dụng)
Nhận được bao nhiêu?
Kokumin nenkin: phí bảo hiểm năm đóng cuối × 1/2 × hệ số theo số tháng đóng (6~60). Không bị trừ thuế.
Kosei nenkin: mức lương chuẩn bình quân × tỷ lệ phí (18,3%) × 1/2 × hệ số. Đóng đủ 5 năm thì khoảng 5,5 tháng lương bình quân. Tuy nhiên khi chi trả sẽ bị khấu trừ tại nguồn 20,42% — nhưng phần lớn khoản thuế này lấy lại được. (Mục tiếp theo)
Bước 2 mà không ai nói cho bạn: hoàn lại 20,42% thuế khấu trừ
Dattai ichijikin được luật thuế coi là "thu nhập thôi việc". Thu nhập thôi việc có khoản khấu trừ 400.000 yên × số năm làm việc, nên trong hầu hết trường hợp số thuế thực phải nộp gần bằng 0, và phần lớn 20,42% bị khấu trừ đều thuộc diện được hoàn.
Thủ tục: ① trước khi xuất cảnh, khai báo người quản lý thuế (nozei kanrinin) tại sở thuế (chỉ định người quen·chuyên gia ở Nhật) ② sau khi nhận tiền, người quản lý thuế khai thuế quyết toán theo "đánh thuế lựa chọn thu nhập thôi việc" ③ nhận tiền hoàn. Nếu không có ai nhờ được, cũng có dịch vụ đại hành có phí.
Với quốc tịch Việt Nam: đây gần như là cách duy nhất lấy lại
Việt Nam và Nhật Bản chưa có hiệp định bảo hiểm xã hội có hiệu lực (tính đến tài liệu Bộ Y tế·Lao động Nhật 04/2026, hai nước đang trong giai đoạn đàm phán chính phủ). Nghĩa là thời gian đóng ở Nhật không thể cộng gộp với BHXH Việt Nam — dattai ichijikin trên thực tế là cách duy nhất để thu hồi khoản tiền đã đóng, nên nếu về nước hẳn thì hầu như luôn nên yêu cầu.
Lưu ý: hiệp định đang được đàm phán, nếu tương lai có hiệu lực thì điều kiện (có cộng gộp thời gian hay không v.v.) có thể thay đổi — hãy kiểm tra thông tin mới nhất tại thời điểm quyết định.
| Quốc tịch | Hiệp định với Nhật | Nhận dattai ichijikin? |
|---|---|---|
| Việt Nam | Chưa có hiệu lực (đang đàm phán) | Gần như là cách duy nhất thu hồi |
| Nepal·Indonesia·Myanmar | Không có | Tương tự |
| Hàn Quốc·Trung Quốc | Có, không cộng gộp | Dưới 10 năm thì nhận thường có lợi |
| Philippines·Brazil·Mỹ | Có, có cộng gộp | ⚠️ Nhận thì mất thời gian cộng gộp — cần so sánh trước |
Tóm tắt cách yêu cầu
- Trước khi xuất cảnh: khai báo chuyển đi (xóa juminhyo) + khai báo người quản lý thuế (nếu muốn nhận cả tiền hoàn thuế)
- Sau khi xuất cảnh: nộp đơn yêu cầu cho Cơ quan Lương hưu Nhật Bản. Kèm 4 loại giấy tờ — ① bản sao hộ chiếu (trang tên·ngày sinh·quốc tịch·chữ ký·tư cách lưu trú) ② giấy tờ xác nhận không còn địa chỉ tại Nhật (đã khai báo chuyển đi trước khi xuất cảnh thì về nguyên tắc không cần; người tham gia từ trước tháng 7/2012 có thể cần bản trích lục đã xóa juminhyo) ③ giấy tờ xác nhận tài khoản nhận tiền (tên ngân hàng·chi nhánh·số tài khoản·đứng tên mình — tài khoản ở Việt Nam cũng được) ④ giấy tờ xác nhận số lương hưu cơ bản (sổ lương hưu hoặc thông báo số lương hưu cơ bản)
- Hồ sơ đầy đủ thì khoảng 4 tháng sau khi tiếp nhận, tiền vào tài khoản chỉ định (chuẩn chính thức của Cơ quan Lương hưu)
- Người quản lý thuế khai quyết toán để hoàn phần thuế khấu trừ
Nhận tiền rồi, xem tỷ giá trước khi chuyển về nước
Dattai ichijikin được trả bằng yên. Khi chuyển về Việt Nam, hãy so sánh tỷ giá và phí chuyển tiền rồi mới chọn thời điểm·phương thức. Có thể xem tỷ giá hiện tại trên máy tính của Japanizen.